10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü: “İyiyim” Demenin Ötesinde

“Nasılsın?”

Gün içinde birbirimize sıkça sorduğumuz bu soruya, bazen düşünmeden yanıt veririz: “İyiyim.” Bazen gerçekten iyiyizdir. Bazen anlatacak zamanımız yoktur. Bazen de nereden başlayacağımızı bilemeyiz.

10 Ekim Dünya Ruh Sağlığı Günü, bu sorunun cevabına biraz daha yer açmak için bir fırsat olabilir. Kendimize ve birbirimize yalnızca nasıl göründüğümüzü değil, nasıl hissettiğimizi de sorabilmek için…

Her yıl 10 Ekim’de gündeme gelen bu günün amacı, ruh sağlığı konusunda farkındalığı artırmak ve ruh sağlığını destekleyen çalışmaları güçlendirmektir. Bu farkındalık, insanların ihtiyaç duydukları desteğe ulaşabilmesini de kapsar.

Ruh Sağlığı Her Zaman İyi Hissetmek midir?

Ruh sağlığı denildiğinde aklımıza sakin, mutlu ve hayatını kontrol edebilen bir insan gelebilir. Ancak insan olmak; üzülmeyi, korkmayı, öfkelenmeyi ve zaman zaman ne yapacağını bilememeyi de içerir.

Dünya Sağlık Örgütü, ruh sağlığını yalnızca bir ruhsal bozukluğun bulunmamasıyla sınırlamaz. Ruh sağlığı, bireysel ve toplumsal iyilik hâlimizin ayrılmaz bir parçasıdır.

Bu nedenle kendimize “Neden hep iyi hissedemiyorum?” diye sormak yerine daha açık sorular yöneltebiliriz:

“Son zamanlarda beni neler zorluyor?”
“Dinlenmeye, anlaşılmaya ya da yardıma ihtiyacım var mı?”
“İhtiyaçlarımı fark ettiğimde onlara ne kadar yer açabiliyorum?”

Bu soruların cevabını hemen bulmak zorunda değiliz. Bazen ilk adım, kendimize sormaya izin vermektir.

Hayata Devam Ediyor Olmak, Zorlanmadığımız Anlamına Gelmez

İşe gidiyor, sorumluluklarımızı yerine getiriyor ve çevremizdekilerle gülümsüyor olabiliriz. Yine de içimizde anlatmakta zorlandığımız bir yorgunluk taşıyabiliriz.

Dışarıdan görünen hayat, bir insanın deneyiminin tamamı değildir. Bu yüzden hem kendimiz hem de başkaları hakkında yalnızca görünenlere bakarak karar vermemeye çalışabiliriz.

“İşlerimi yapabiliyorum, demek ki yardım istemem gereksiz” düşüncesi üzerinde durmaya değer. Destek aramak için hayatın bütünüyle durmasını beklemek zorunda değiliz.

Aynı zamanda her yorgunluğu veya zor günü bir hastalık olarak yorumlamamız da gerekmez. Yaşadıklarımızı küçümsemeden, hemen bir tanıya dönüştürmeden anlamaya çalışabileceğimiz bir alan vardır.

Bu Yılın Hatırlatması: İnsanların Deneyimlerine Kulak Vermek

Dünya Sağlık Örgütü’nün 2026 Dünya Ruh Sağlığı Günü kampanyası, ruh sağlığı sorunlarını bizzat yaşamış kişilerin seslerinin duyulmasına ve hizmetlerle ilgili kararlara anlamlı biçimde katılmalarına odaklanıyor. İnsanların deneyimlerinin yalnızca anlatılması değil, hizmetlerin tasarlanmasında ve değerlendirilmesinde söz sahibi olmaları vurgulanıyor.

Bu yaklaşım, günlük ilişkilerimiz için de üzerinde düşünmeye değer bir soru sunuyor: Birini dinlerken onun neye ihtiyaç duyduğunu gerçekten soruyor muyuz?

Bazen hemen öneri vermeye, yaşananları açıklamaya veya kişiyi rahatlatmaya çalışırız. Oysa karşımızdaki kişi önce sözünün kesilmeden duyulmasını istiyor olabilir.

“Senin için neyin zor olduğunu anlamak istiyorum” demek, onun deneyimine yer açan bir başlangıçtır.

Destek Olmak Her Şeyi Çözmek Değildir

Sevdiğimiz biri zorlandığında doğru cümleyi bulamamaktan endişelenebiliriz. Böyle zamanlarda kusursuz bir konuşma yapmamız gerekmez.

“Bunda üzülecek ne var?” yerine “Bunun seni zorladığını görüyorum” diyebiliriz.

“Biraz olumlu düşün” yerine “İstersen anlatabilirsin” diyebiliriz.

“Ne yapman gerektiğini biliyorum” yerine “Şu an dinlememi mi, birlikte bir çözüm düşünmemizi mi istersin?” diye sorabiliriz.

Dinlemek, söylenen her şeye katılmak veya bütün sorumluluğu üstlenmek anlamına gelmez. Karşımızdaki kişinin duygularını küçümsemeden yanında olabilmektir. Gerektiğinde profesyonel destek arayışına eşlik etmek de bunun bir parçası olabilir.

Ruh Sağlığı Yalnızca Kişisel Çabaya Bırakılamaz

Ruh sağlığını konuşurken dinlenmekten, günlük alışkanlıklardan ve kendimize zaman ayırmaktan söz ederiz. Ancak herkesin bunları gerçekleştirebildiği koşullar aynı değildir.

Ekonomik güçlükler, şiddet, ayrımcılık ve olumsuz yaşam koşulları ruh sağlığını etkileyebilir. Dünya Sağlık Örgütü de ruh sağlığının bireysel, sosyal ve yapısal etkenlerle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgular.

Bu nedenle zorlanan birine yalnızca “Kendine iyi bak” demek yetersiz kalabilir. Dinlenebilmesi için iş yükünün paylaşılması, kendini güvende hissedebileceği bir ortam ve erişebileceği destek de önemlidir.

Bir psikolog olarak ruh sağlığını konuşurken, kişinin gösterdiği çabanın yanında yaşam koşullarına da bakmayı önemsiyorum. İnsanların zorlanmasını yalnızca yeterince güçlü olmamalarıyla açıklamak, ihtiyaç duydukları desteği görmemizi engelleyebilir.

Bugün Kendimize Nasıl Yer Açabiliriz?

10 Ekim’i kendimize yeni görevler verdiğimiz bir güne dönüştürmek zorunda değiliz. Küçük ve uygulanabilir bir adım seçebiliriz:

  • Otomatik olarak “İyiyim” demeden önce nasıl hissettiğimizi düşünmek.
  • Güvendiğimiz birine, paylaşmaya hazır olduğumuz kadarını anlatmak.
  • Üstlendiğimiz bir sorumluluk için yardım istemek.
  • Ertelediğimiz bir ihtiyacımızı fark etmek.
  • Zorlandığımız bir konuda profesyonel destek seçeneklerini araştırmak.

Bu adımlar her sorunu çözmez. Ancak ihtiyaçlarımızı sürekli ertelediğimiz bir düzende kendimize alan açmanın başlangıcı olabilir.

Zorlanma sürüyor, yoğunlaşıyor veya günlük yaşamımızı etkiliyorsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek, yaşadıklarımızı değerlendirmeye yardımcı olabilir. Görüşmeye başlamadan önce sorunun adını koymuş veya anlatacaklarımızı kusursuz biçimde hazırlamış olmamız gerekmez.

“Nasılsın?” Sorusunun Cevabına Yer Açmak

Bu Dünya Ruh Sağlığı Günü’nde kendimizden hemen daha iyi hissetmemizi beklemek yerine, yaşadıklarımızı daha dürüstçe fark etmeyi deneyebiliriz.

Bir başkasına “Nasılsın?” diye sorduğumuzda cevabı için zaman ayırabiliriz. Kendimize aynı soruyu yönelttiğimizde ise hoşumuza gitmeyen bir yanıtı hemen susturmamaya çalışabiliriz.

Bazen cevap “İyiyim” olur. Bazen “Yorgunum.” Bazen de “Tam olarak bilmiyorum ama konuşmaya ihtiyacım var.”

Ruh sağlığına yer açmak, bu cevapların her birini ciddiye alabilmekle başlayabilir.

Psikolog Rengin Kılıç

Kaynaklar

Psikoloji Üzerine Yeni Yazılardan Haberdar Olun

Kaygı, ilişkiler, duygular ve psikolojik iyi oluş üzerine hazırladığım yeni yazılardan e-posta yoluyla haberdar olmak için abone olabilirsiniz.

E-posta adresiniz yalnızca yeni yazılardan haberdar olmanız için kullanılacaktır. Dilediğiniz zaman abonelikten ayrılabilirsiniz. Daha fazla bilgi için Gizlilik Politikamızı privacy policy inceleyebilirsiniz.

Benzer Gönderiler

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir